گفت و گوی اختصاصی ایجا با یاس ، خواننده رپ فارسی

فرشید قربانپور : زمانی که نام موسیقی رپ فارسی جایی می آید نیاز نیست تا صبر زیادی داشته باشید چون به زودی نام چند خواننده ای که در این حوزه بسیار خوب کار کرده اند خواهید شنید.یکی از آنها یاس است.یاسر بختیاری خواننده ای که با آهنگ “بم” که برای کشته شدگان زلزله ی بم بود خود را مطرح کرد و از آن تاریخ به بعد در اکثر اتفاقات و حوادث اینچنینی آهنگی از او دیده ایم.او به تازگی از سفرهای متعددی که در غرب داشته است و چند کنسرتی که در آنجا برگزار کرده ، به ایران بازگشت و آنگونه که خود می گوید این مسافرت تجربه های سودمندی را برای پیشبرد هنری اش به همراه داشته است. گفت و گویی که با او انجام داده ایم در زیر آمده است.
***
س: زمانی که یاس را با دیگر خوانندگان رپ مقایسه می کنیم یک تفاوت بزرگ به چشم می خورد.ترانه های شما بسیار بهداشتی اند و به قول خودمانی آن تند وتیزی خاص موسیقی رپ را ندارند.همه ما می دانیم که موسیقی رپ یک موسیقی معترض و نا آرام است.واژه ی ” نا آرام” که به کار بردم حتی در لحن خواندن و تقریر خوانندگان رپ مشهود است.چرا یاس و ترانه هایش به جای اعتراض و انتقاد بیشتر به نصیحت و درد دل می پردازند؟ آیا می توان این شیوه را نوعی مدارای اجباری برای یک رپر دانست؟
من فکر نمی کنم که کلمهٔ بهداشتی واژهٔ مناسبی باشد. اگر به طور کلی بررسی کنیم اکثر ترانه های من سوژه‌های اعتراضی دارد. اگر منظورتان از کلمات “تیز و برنده” فحش و بد و بیراه‌هایی‌ است که در بعضی از آهنگ‌های رپ به کار می رود،حرف شما درست است و مسلما این مشخصه ترانه های مرا از رپ های دیگر و خوانندگان دیگر متمایز می‌کند. چون من همیشه معتقد بودم که موسیقی رپ پارسی هم باید بر پایهٔ فرهنگ ایرانی استوار باشد.
اما درباره ی ترانه ها بگویم که‌ من همیشه سعی‌ کرده ام واقعیت های جامعه را عنوان کنم و واقعیت های جامعه فکر نمی کنم خیلی‌ هم بهداشتی باشند.ترانه “هویت من” یک اعتراض است به سازندهٔ فیلم ۳۰۰، “سی‌ دی رو بشکن” اعتراضی است به منتشر کنندگان سی‌ دی خصوصی هنرپیشه ایرانی، “درکم کن” اعتراضی است به مسوولین،و ترانه “بذارین بکشمش” اعتراضی است به عرضه کنندگان مواد مخدر. به نظر من گوش مردم از حرف‌های بهداشتی و پند و نصیحت پر است. بنابرین من سعی‌ نمی کنم که کسی‌ را نصیحت کنم. چون اصولا خود را در چنین جایگاهی نمی بینم. من فقط از داستان‌های زندگی‌ خودم و حقایق اجتماع حرف می زنم. بنابرین بهتر است بگوییم تفاوت کارهای من با برخی‌ از خوانندگان رپ ، منطقی‌ بودن است.

س: اکثر رپر ها معتقدند که باید حقایق اجتماع را بدون پوشش و لخت به همه بگویند اما شما به این معتقدید که باید بسته به فرهنگ ایرانی پوشش و ظاهر آن را عوض کرد.یعنی رپرهای دیگر چه ایرانی و چه در کشورهای دیگر هیچ چارچوب فرهنگی ندارند و نمی شناسند؟
داشتن “چارچوب فرهنگی” و داشتن “چارچوب فرهنگی ایرانی” دو چیز متفاوت هستند. رپر‌هایی‌ که اکنون در آهنگ‌هایشان از کلمات رکیک استفاده می‌کنند ، سعی‌ دارند که رپ خود را در چارچوب فرهنگ غرب دنبال کنند. چون بد و بی‌ راه در فرهنگ ایران از گذشته تا اکنون جای خاصی‌ نداشته است. البته بعضی‌ از شاعران و نویسندگان مانند ایرج میرزا و یا صادق چوبک از این نوع ادبیات استفاده می کردند اما به طور کلی فرهنگ و ادبیات ایرانی عاری از فحش و حرفهای رکیک است. باز هم باید بگویم که این عقیده ی شخصی من است و هر کسی برای کلماتی که خرج می کند دلیل شخصی خود را دارد که ممکن است درست هم باشد.

س: شما جزو معدود خواننده های رپ فارسی هستید که بخشی از کارهایتان مجوز پخش گرفته اند.چقدر این مجوز برایتان ارزشمند بود؟آیا پیش آمد که به خاطر گرفتن مجوز محتوا و مزمون ترانه را تغییر دهید و تعدیل کنید؟در واقع خودسانسوری در کارهایتان چقدر نقش دارد؟
من همیشه سعی‌ می‌کنم کار‌هایی را به ارشاد تحویل بدهم که می‌دانم موجه هستند و نیازی به سانسور ندارند. هدف من در شروع کار موسیقی‌ این بود که به صورت مجاز کار کنم. چون می‌خواستم ثابت کنم که سبک رپ، می تواند به صورت مجاز مطرح شود. و تا کنون ۴ یا ۵ ترانه ی مجاز در رپ منتشر کرده ام. ولی‌ آنچه مسلم است اینکه موسیقی رپ طبق اتفاقات و اخبار روز اجتماع ، فعالیت می‌کند. می‌شود اینطور گفت که ما با کلماتمان از جامعه نگهبانی می‌کنیم. در یک مقطع زمانی‌ اتفاق مهمی میافتد و ما سعی‌ می کنیم که راجع به آن اتفاق در یک ترانه حرف بزنیم. ولی‌ اگر بخواهیم به صورت مجاز (با مجوز) کار کنیم باید مدت‌ها پشت در‌های ارشاد منتظر بمانیم. شاید حتی یک یا ۲ سال هم طول بکشد و آن سوژه دیگر از آب و تاب بیفتد . مثلا وقتی که من آهنگ “بم” را خواندم مدت کوتاهی از آن حادثه می گذشت ولی گرفتن مجوز پخش آن‌ ۲ سال طول کشید! خوب خیلی‌ خنده دار است که بعد از این همه مدت این آهنگ در بیاید.

س: پس زمانی که می خواهید ترانه ای با مجوز پخش شود با سانسور آن را بهداشتی می کنید؟
در واقع اینگونه است که آهنگی که بهداشتی باشد برای مجوز آن تلاش می کنم. مثلا آهنگی که برای زلزلهٔ بم اجرا کردم چیزی نیست که نیازی به سانسور داشته باشد. واقعا از دردی گفتم که مردم در آن لحظه‌های سخت کشیدند.

س: چرا اصولا رپرها کم مجوز می گیرند؟چرا ارشاد برای دادن مجوز به خوانندگان رپ وسواس طاقت فرسایی به خرج می دهد؟
دلیلش برمی گردد به نگرش کلی جامعه نسبت به موسیقی رپ فارس. متاسفانه در ایران وقتی که حرف از رپ فارس می زنید مردم به نشانه استهزا نیشخند می زنند. چون به یاد فحش‌ها و بد و بیراه‌ها می افتند. اگرچه همین آهنگ‌ها هم طرفداران خودش را دارد ولی‌ مسلما کسی‌ حاضر نیست که این آهنگ‌ها‌ را مثلا جلوی خانواده اش گوش کند. از سوی دیگر همه خوانندگان رپ از دیدگاه ارشاد و دولت یکی‌ هستند و این در حالی است که من و خیلی های دیگر ایمان داریم که موسیقی رپ می تواند کارهای بزرگی انجام دهد و تاثیر گذار باشد. این اصلا جالب نیست که مردم ،رپ فارس را به عنوان یک رگبار زود گذر در موزیک ایران بدانند.

س: متاسفانه بیماری تازه ای گریبان گیر موسیقی اعتراض شده و این موسیقی را دچار بی محتوایی کرده که در واقع همان ابتذال است . بهرحال با کم شدن محتوای ترانه ها ما شاهد پراکنده شدن مخاطبینی خواهیم بود که به دنبال مفهوم و معنی اشعار هستند و برعکس مخاطبینی که به برداشت های سطحی و به اصطلاح لس آنجلسی علاقمندند جذب خواهند شد. به نظر شما برای درمان این مشکل چه باید کرد؟
این بی‌ محتوایی اکنون در همه جا موج می‌زند. مثلا موسیقی آمریکا هم این روزها کاملا بی‌ محتوا‌ شده است و اکثر درجه بندی های خوانندگان بر اساس موسیقی و نه خود متن و ترانه انجام می شود. کلمات کاملا بی‌ محتوا هستند و فقط برای جور کردن قافیه پشت سر هم قرار می گیرند و چه بسا پیام خاصی‌ را به همراه ندارند. این قضیه درباره خوانندگان ایرانی‌ چه از نوع لس آنجلسی و چه در داخل ایران هم صادق است. یکی‌ دیگر از چیز‌هایی‌ که این روزها خیلی به موسیقی ایران ضربه می‌زند کاور کردن از آهنگ‌های خارجی‌ است. این درست نیست که ما با این همه استعداد ، قدرت و هویت ایرانی‌ ،کار‌های عربی‌ و یونانی و ترکی و امریکایی را کاور می‌کنیم. یعنی‌ آهنگ های آن‌ها را برمی داریم و سیلاب کلمات آن‌ها را تبدیل به کلمات فارسی‌ می‌کنیم. این کار به مرور به موزیک ایران ضربه های بزرگی می‌زند. البته این موضوع فقط راجع به رپ فارسی نیست.
اگر بخواهیم به صورت اختصاصی درباره ی رپ فارسی صحبت کنیم باید بگویم هم اکنون این سبک در حال تبدیل شدن به نسخه ی آمریکایی خود می باشد. شانس خیلی‌ خوبی‌ که نصیب من شد این بود که سفری داشته باشم به آمریکا تا بیشتر با این کشور و موزیکش آشنا شوم. طبق چیزی که من می بینم در آمریکا موسیقی رپ در حال بازگشت به دوران پیدایش خود است که خواندن درباره ی درد‌ها و مشکلات بود. پس ما که تازه از پایه شروع کرده ایم باید تلاش کنیم که طبق داستان‌ها و زندگی‌ ایرانی‌ و مشکلاتی که در این سرزمین هست پایه‌های این سبک را بسازیم. ما باید سعی‌ کنیم که مثل گذشته‌ها و تاریخ کشورمان مستقل باشیم.

س: فکر کنم آهنگی که شما با ساسان خواندید در همین دسته قرار می گیرد و کاور شده ی یک کار خارجی است.درست است؟
بله درست است. خوب مسلما این هم یک اشتباه بود. ولی‌ حداقل نکته خوبش این است که در این آهنگ هم قسمتی‌ که من اجرا کردم کاور نیست.چون آن آهنگ اصلا قسمت رپ ندارد.

س: شما جزو معدود خواننده های رپ فارسی هستید که از کل کل های متداول رپر ها دور مانده اید.دلیل اینکه تا حالا به این موضوعات نپرداخته اید چیست؟
من هم زمانی بود که چنین آهنگ‌هایی را می‌خواندم. اما هر روز که می گذرد انسان با کسب تجربه‌ها کامل تر می شود. من به این نتیجه رسیدم که این کل کل‌ها و این داستان‌ها نمی تواند ماندگار باشد. وقتی من این همه تلاش می‌کنم که یک آهنگ را با ۲۶ الی‌ ۳۰ بیت شعر کامل کنم چرا حرف‌هایی‌ نزنم که به درد جامعه بخورد یا از درد جامعه باشد؟ پایان همه ی این کل کل‌ها این است که همه ما دنبال امنیت هستیم. پس از همین حالا در آهنگ‌ها از راه‌های ایجاد امنیت حرف بزنیم. من زندگی‌ خوبی‌ نداشتم و از این زندگی‌ سخت چیزی که یاد گرفتم این بود که باید تلاش کنم تا برای جامعه مفید واقع شوم.

س: دوست دارید مخاطبان شما بیشتر از چه طیفی باشند؟و در خیالتان چه تصوری درباره ی آنها دارید؟
من دوست دارم که شنوندگان آهنگ‌های من از همه ی گروه‌های سنی باشند. بعضی‌ ها فکر می کنند که آهنگ‌های رپ را بیشتر باید گروه سنی جوان گوش کنند. ولی‌ من اینطور فکر نمی کنم. وقتی که حرف از اجتماع و مشکلات می زنی‌ حرف تو را افرادی هم که سن بالایی دارند ، احساس می‌کنند. چون آنها هم شاید خیلی‌ بیشتر از جوانان سختی‌ها را تجربه کرده اند. بنابرین دوست دارم که آهنگ‌های من به سن و سال مربوط نباشد و اینکه دوست دارم مخاطبانم از همه قشری باشند. چون این حرفها فقط مربوط به قشر ضعیف اجتماع نیست.من همیشه سعی‌ کرده ام تا با همه ی طبقه های اجتماع رابطه برقرار کنم.

س: در اصل و ریشه ، هنر برای انتقال زیبا شده ی مفاهیم و اندیشه ها به دیگران است و معمولا کسی که چنین کاری انجام می دهد و تفکرات خود را منتشر می کند از مخاطب خود انتظار واکنش خاصی را دارد. به عنوان یک هنرمند از مخاطب خود چه انتظاری دارید؟
من انتظار دارم که شنونده های من فقط ترانه های مرا به کسانی‌ که مرا نمی شناسند معرفی‌ کنند.

س: در نهایت بعد از این معرفی ها باید هدفی نهفته باشد. مخاطب که فقط نباید ترانه ای را که دوست دارد تبلیغ به دیگرا تبلیغ کند.این ترانه باید برای او اثرگذاری و پیامی داشته باشد و هنرمند باید در پشت این اثر هنریش انتظاری از مخاطب داشته باشد.
من در هر آهنگی هدف خاصی‌ داشته ام‌.به عنوان مثال آهنگ “باید بتونیم”. یک روز از محیط کار واقعا خسته شده بودم. حس می‌کردم که هی‌ دارم کار می‌کنم ولی‌ این همه تلاش به جایی‌ نمی رسد. در خیابان و در هوای سرد داشتم قدم می زدم که دیدم پسری کنار خیابان نشسته است و دور خودش یه کارتن گذاشته که باد سرد به او نخورد و جلویش ترازویی بود برای اینکه مردم خودشان را وزن کنند. دفتر و کتاب درسش را هم طرف دیگری گذاشته بود. این را که دیدم با خودم گفتم که واقعا بد‌ترین شرایط زندگی‌ ما آرزوی کسی‌ دیگر است و این شد آهنگ “باید بتونیم”. با خودم گفتم که خیلی‌‌ها هستند که ممکن است مثل من از شرایط زندگیشان ناراضی باشند ولی باید به اطراف خیلی‌ باز تر نگاه کرد و پایین تر‌ها را هم دید. این یک مثال بود. در آهنگ‌های دیگر هم اهداف خاصی‌ داشتم. حرف‌هایی‌ که من زده ام چیزیست که واقعا از دلم آمده. چون نه دنبال پول بوده ام نه چیز دیگری. تازه هزینه ی تهیه ی آهنگ ها و استودیو و پخش آهنگ ها همه گردن ماست و آخرش هم به صورت رایگان در اینترنت در اختیار شنوندگان قرار می گیرد. پس هدف فقط باز گو کردن حرف‌های دلمان است و خواسته ی من هم از شنوندگان فقط حمایت است.

س: تا کنون در بخش های دیگر و انواع دیگر موسیقی کاری انجام داده اید و یا برنامه ای برای آن دارید؟
کار خاصی‌ انجام نداده ام. فقط در بعضی‌ از آهنگ‌های خودم قسمت‌های ملودی را هم خواندم. مثل آهنگ “به دنیا خوش اومدی” “درد دل” “من خسته ام” “دنیای‌ بیرحم”.

س: در چند سال اخیر چند گروه موسیقی در ایران خیلی چهره شدند مانند شاهین نجفی ، گروه کیوسک ، سعید جعفرزاده ( همای ) که خوشبتانه نه به خاطر مسایل حاشیه ای بلکه به خاطر محتوا و مزمون اشعار بوده است.نظرتان درباره ی این گروه ها و افراد چیست؟
من از صمیم قلبم به ایشان احترام می گذارم. چون موسیقی‌ را به معنی‌ واقعی‌ به شنوندگان معرفی‌ می‌کنند. و این باعث خوشحالی است که کسانی‌ همچنان در پی‌ محتوا هستند و به آهنگ ها هویت می دهند. به طوریکه می‌توانند سالها ماندگار باشند.

س: از قرار معلوم شما علاقه خاصی به مولانا دارید.تا کنون شده به فکر انتشار آلبومی با اشعار مولوی افتاده باشید.چون بسیار معتقدند اشعار مولانا تا حد زیادی به تکست های رپر های امروزی شباهت دارد.
من مولانا را خیلی‌ دوست دارم. اتفاقا قرار است که با راستین عزیز (که در آهنگ به امید ایران در بخش سنتی‌ با من همکاری کرده بود) آلبومی جمع کنیم که در آن من شعر‌های مولانا را به صورت دکلمه بگویم و راستین هم بخواند و به صورت مجاز هم پخش شود.
راجع به اینکه اشعار مولانا به تکست‌های امروزی شباهت دارد باید بگویم که هم بله و هم نه. چون شعر‌های مولانا وزن یکسانی دارند. در رپ اگر از یک وزن خاص تبعیت کنیم مسلما شنونده را خسته می‌کند. بنابرین باید با کلمات و وزن‌ها بازی‌ کرد‌ تا برای شنونده جالب باشد. یعنی‌ در اصل می‌شود گفت که یکی‌ از بزرگترین هنر‌هایی‌ که در رپ باید به خرج داد بازی‌ با اوزان هست. ولی‌ به طور کلی طرز نوشتن اشعار مولانا خیلی‌ شبیه تکست رپ های امروزی و حتی بهتر از آن ها است.

س: در چند ماه اخیر که کاری از شما منتشر نشد سکوت شما نظرها را خیلی به خود جلب کرد و حتی در چند سایت اینترنتی اخباری خواندم مبنی بر اینکه شما اعلام کرده اید فعلا برای مدتی کار نمی کنید و ترانه ای منتشر نمی کنید. آیا این سکوت دلیل حرفه ای دارد یا مجوز این کار را ندارید؟
من به کسی‌ نگفته بودم که برای مدتی‌ کار نمی کنم. آهنگ جدیدم هم به زودی منتشر می شود. اتفاقا آهنگ های زیادی ضبط کرده ام و به امید خدا حتما به موقع پخش می‌کنم. اگر هم در این مدت کاری از من بیرون نیامده است دلیلش بیشتر یک سری مسایل شخصی‌ بود و دیگر اینکه می‌خواستم همین ۲۰ یا ۲۲ کاری که تاکنون منتشر کرده ام بیشتر پخش شود.

س: از آنجا که رپ یک موسیقی شعر گرا است و در آن شعر و خود متن ترانه مهم ترین بخش است برای آماده کردن تکست ها معمولا چقدر وقت و انرژی نیاز است؟
بستگی دارد به این که چه حس و حالی داشته باشی. ممکن است که یک شعر یک ماه یا دو ماه طول بکشد و دیگری یکی دو روزه تمام شود. چون کلا موسیقی و ترانه مقوله ایست کاملا حسی و زمان نمی شناسد. ولی‌ من همیشه دوست داشته ام که هر بیت از شعرم حاوی پیامی باشد. بنابرین خیلی روی کلماتی که به کار می برم حساس هستم.

س: اگر بخواهید یک آهنگ رپ را به قضاوت بکشید بیشتر به کدام جزء آن دقت می کنید.موسیقی ، صدا یا خود شعر؟
اول به شعر. هر چقدر هم که صدا ضعیف باشد حرفی‌ که زده شده است می تواند تاثیر گذار باشد. بعدش به آهنگ. چون ملودی و حال و هوای آهنگ باید با سوژه ی مورد نظر هماهنگ باشد. و در آخر هم صدا. البته به نظر من ربط خاصی‌ به جنس صدا ندارد. فقط صدا را باید با تمرین برای رپ ساخت. چون باید با صدا بازی‌‌هایی‌ کرد تا کلمات زیبا تر به گوش شنونده برسد که برایش جالب باشد.

س: خیلی ها یاس را به عنوان خواننده ای می شناسند که موضوعات روز را خوب دریافت ، تحلیل و پرداخت می کند و رمز موفقیت شما را نیز در این می دانند.شما خودتان چقدر به این معتقدید؟
اینها حرف‌هایی‌ هست که از دل می آید و من زیاد به این دقت نمی کنم که همه چیز را تجزیه تحلیل کنم. من فقط حرف‌های دلم را می زنم و احساسی‌ را بیان می‌کنم که نسبت به سوژه آهنگم دارم.

س: چرا تاکنون وارد موضوعات سیاسی نشدید؟
راستش به این نتیجه رسیدم که بهتر است که بیشتر به خود مردم فکر کنم. مخالفت با سیاست‌ها به جایی‌ نرسیده است. فقط حرف‌هایی‌ هست که زده می‌شود و بازتاب خاصی‌ روی اجتماع ندارد جز اینکه مردم را به یاد چیزهایی‌ که ندراند می اندازد. به نظر من در حال حاضر به قدری ایرانیان غرق در داستان‌ها و مشکلات خود هستند که بیشتر نیاز به کسی‌ دارند که در همان شرایط سخت با آنها همدرد باشد. کسی‌ که خودش هم زاده همین مصیبت هاست و نشان دهنده ی اینکه با همین شرایط سخت هم می‌شود با مشکلات مبارزه کرد و پیشرفت کرد و خود را به اوج رساند. همان طور که این قضیه به خودم هم برمی گردد. من همیشه اول خودم را طرف حرفم قرار می دهم و به خودم این امید را می دهم.
در موقعیتی که کسی‌ امید خاصی‌ به رپ فارس نداشت چه کسی باور می کرد که من تا این حد پیشرفت کنم و کنسرت‌های بزرگی‌ را حتی در سطح بین المللی و در کشور‌های مختلف داشته باشم؟ چه کسی باور می کرد که من به دانشگاه‌های بزرگ آمریکا بروم و به دانشجویان آمریکایی رپ فارس را معرفی کنم؟ این نشان می دهد که اگر انسان امیدوار باشد می تواند خود را به بالاترین درجات برساند. گرچه اخلاق بدی که در ما هست این است که باید از پیشرفت خودمان جلوی دیگران شرمنده باشیم و همیشه خود را پایین تر نشان بدهیم، ولی‌ به نظر من این موفقیت ها باید انگیزه و امیدی باشد برای دیگران تا به این باور برسند که در هر صنفی یا هر مسیری که گام برمی داریم اگه تلاش کنیم و اراده داشته باشیم می توانیم به موفقیت برسیم.

س: به نظر شما چقدر طول می کشد تا سلیقه ی عمومی رپ را بپذیرد و دیگر به عنوان چیزی ناشناخته و نفرین شده به آن نگاه نکند؟مثلا خانواده خودتان چقدر طول کشید تا به رپ عادت کند و یا اصلا عادت کرد؟
به طور کلی نمی شود زمانی برای آن تعیین کرد ولی تلاش برای سرعت بخشیدن به این امر کار با ارزشی است. به نظر من باید تعداد خوانندگان ترانه‌های با محتوا بیشتر شود و مهم تر اینکه این خوانندگان با اتحاد این زنجیر را بزرگتر کنند تا مردم هم به ما بپیوندند . خانواده من از ابتدا به رپ نگاه جدی نداشتند. البته نه به دلیل ناشناخته بودنش. بلکه آنها فکر می کردند که چیز زیاد جدی و مهمی نیست و ریشه در شور جوانی دارد و خیلی‌ زود هم از سرم بیرون می رود. اما حالا که می بینند خوب جلو می روم از من حمایت می کنند.

س: در تلویزیون اخیرا برنامه ای به نام شک پخش شد که موضوع آن موسیقی زیر زمینی و خصوصا رپ بود. جهت گیری های ستیزه آمیز این برنامه باعث واکنش های بسیار از رپر های فارسی شد.به نظر شما دلیل اینگونه برخوردها و خرابکاری های رسانه های عمومی علیه رپ چیست؟
راستش من خودم هم از دیدن این برنامه جا خوردم. و فکر می کنم که این گونه جهت گیری ها به دیدگاه کلی‌ جامعه و دولت نسبت به موزیک رپ برمی گردد. البته مسلما این برنامه اهداف دیگری هم داشت که به نظر من خیلی‌ کثیف بود. تهیه کنندگان این برنامه می خواستند رپ فارس را با شیطان پرست ها مرتبط کنند و نماد اصیل و پر افتخار فروهر را یک نماد شیطان پرستی‌ جلوه دهند! و دلیلش فقط کوتاه فکر بودن و سطحی نگری و یا شاید کج اندیشی سازندگان این برنامه بود. برایم خیلی جالب بود اینکه دیدم پسر جوانی نشسته بود و می گفت “آقای یاس (وقتیکه اسم یاس را آورد بوق خورد و من از ادامه حرف فهمیدم منظورش یاس است) که از اعتیاد حرف می‌زنه فکر نمی کنم که خودش هم بدش بیاد که مواد مصرف کنه”
برای من که تا حالا لب به مواد مخدر نزده ام خیلی‌ تاسف بار است. یعنی‌ اگر هم بد نیستیم باید تلاش کنیم که بد باشیم!

س: آینده ی موسیقی رپ و اصولا موسیقی اعتراض را چگونه می بینید؟
آینده ای که من برای رپ فارس می بینم خیلی‌ روشن است. (البته اگر چوب لای چرخ آن نگذارند) چون می دانم که در آینده تعداد خوانندگانی که سعی‌ می‌کنند با محتوای بیشتر فعالیت کنند بیشتر می شود و من واقعا به این سبک امیدوار هستم و به همین دلیل برای رسیدن به این آینده ی روشن تلاش می کنم.