مازیار خسروی : با وجود سکوت نسبی رسانه های داخلی، پنج شنبه روز پر خبری در دیپلماسی نیمه پنهان ایران و آمریکا بود؛ هیلاری ایران کلینتون در جاکارتا از تماس سفیران و آمریکا در افغانستان خبر داد و گرهارد شرودر در تهران خواستار مذاکره مستقیم دو کشور شد.
وزیر امور خارجه دولت تازه آمریکا در نخستین سفر رسمی خود به یک کشور مسلمان سفر کرده است. او دیدگاه ریچارد هالبروک نماینده ویژه کاخ سفید در امور افغانستان و پاکستان را یاد آور شد که در آن بر «شریک ساختن ایران در بر قراری ثبات در افغانستان» تاکید شده است . کلینتون سپس از تماس های سفیران تهران و واشنگتن در کابل سخن گفت و افزود: هالبروک طبیعتا به اینگونه همکاریها نظر داشته است.
فاش شدن تماس سفیران ایران و آمریکا البته همه آن چیزی نبود که رسانه های جهان روز پنج شنبه در مورد آخرین تحولات روابط تهران و واشنگتن مخابره کردند.
در همان روز گرهارد شرودر، صدراعظم پیشین آلمان که به تهران سفر کرده است خواستار برقراری مذاکره مستقیم میان ایران و آمریکا شد. شرودر گفت اگر چنین مذاکراتی میان تهران و واشینگتن برقرار شود او «بسیار خوشحال» خواهد شد.
بر اساس روایت رسمی، سفر صدر اعظم پیشین آلمان به ایران برای افتتاح موسسه بین‌المللی علوم و اعصاب در ایران انجام می شود. خود او نیز گفته است در این سفر حامل هیچ پیامی از سوی کاخ سفید برای جمهوری اسلامی نیست. شرودر اما اذعان کرده در جریان این سفر چهار روزه درباره «مسایل سیاسی» با مقام های ایرانی گفت و گو می کند.
گرهارد شرودر قرار است در سفر به تهران با محمود احمدی نژاد نیز ملاقات کند. این ملاقات به ویژه از آن رو دارای اهمیت است که بر خلاف تصور بسیاری، شرودر را به هیچ روی نمی توان سیاستمداری بازنشسته تلقی کرد. او که ازسال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۵ صدراعظم آلمان بوده یکی از رهبران و تصمیم سازان اصلی حزب سوسیال دموکرات است؛ حزبی که هم اکنون شریک اصلی حزب دموکرات مسیحی، در دولت ائتلافی آلمان به رهبری آنگلا مرکل به شمار می رود.
همزمان با سفر شرودر به تهران، پرویز داوودی معاون اول محمود احمدی نژاد به کابل سفر کرد. او در نخستین گام، زیر باران شدید مورد استقبال رسمی احمد ضیاء مسعود، همتای افغان خود قرار گرفت و در کنفرانس مطبوعاتی مشترک از علاقمندی تهران به گسترش روابط و کمک به حفظ ثبات افغانستان سخن گفت.
این در حالی است که رسانه ای غربی در گزارش هایی تایید نشده مدعی شده اند سازمان پیمان دفاعی آتلانتیک شمالی (ناتو) در حال مذاکره با ایران است تا بتواند ارسال تدارکات و آذوقه‌ لازم را برای نیروهای خود در افغانستان از خاک ایران انجام دهد.
تلاش ناتو برای جلب همکاری ایران در پی تصویب اعزام ۱۷ هزار سرباز تازه نفس آمریکایی به افغانستان صورت می گیرد. این در حالی است که با نا امن‌ شدن هر چه بیشتر مسیر تدارکاتی پاکستان- افغانستان، امکانات ناتو برای تامین نیروهای خود، به ویژه در بخش جنوبی افغانستان با مشکلات و محدودیت‌های بیشتری مواجه شده است.
در همین راستا برخی محافل دیپلماتیک در پاکستان نیز خبر داده اند که کارشناسان ناتو و ایران در حال مذاکره بر سر چگونگی استفاده از خاک ایران به عنوان پل ارتباطی ناتو با نیروهای خود در جنوب افغانستان هستند. در این منطقه‌ پردرگیری، عمدتاَ نیروهای آمریکایی، بریتانیایی، کانادایی و هلندی مستقر هستند.
آنچه احتمال یاد شده را تقویت می کند، تازه ترین اظهار نظر ژنرال پترائوس، رییس فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا است که هدایت عملیات نیروهای آمریکایی در عراق و افغانستان را برعهده دارد. او با تاکید بر نقش ایران گفته است: «منافع مشترکی میان افغانستان، نیروهای ائتلاف و ایران وجود دارد، البته نیازی به تاکید نیست که تضاد منافع عمده‌ای هم وجود دارد.»
برخی کارشناسان نظامی در تایید سخنان پترائوس معتقدند در شرایط موجود تامین نیروهای ناتو بدون استفاده از خاک ایران تقریباَ ناممکن است.
به این ترتیب به نظر می رسد تهران و واشنگتن بر اساس شرایط سیاسی و الزامات راهبردی گام به گام به یکدیگر نزدیک می شوند؛ گام هایی که البته طرف ایرانی مایل است آن ها را تا آن جا که ممکن است در سکوت بردارد.
این تمایل سبب شده که رسانه های داخلی اغلب از خبر این تماس ها با تاخیر و از طریق منابع خارجی مطلع شوند.
«دوران دیپلماسی پنهان مدت هاست در دنیا به پایان رسیده است. دولت نهم حق ندارد بدون اطلاع مجلس و به صورت پنهانی با آمریکا مذاکره کند» این سخنی است که سخنگوی فراکسیون اقلیت مجلس، ۲ هفته پیش و در واکنش به انتشار خبر دیدار مشاور ارشد رییس جمهوری با وزیر دفاع پیشین آمریکا بر زبان آورد. به گفته رسانه های اروپایی «بحث و تبادل نظر» هاشمی ثمره و ویلیام پری در آذر ماه انجام شده است.
داریوش قنبری، خبر این رویداد را مانند سایر نمایندگان مجلس و نیر رسانه های داخلی از منابع خارجی شنیده بود. او اعتراضش را به آنچه مقامات دولت نهم تاکید می کنند خارج از تعریف رسمی مذاکره بوده در یک جمله خلاصه کرد: «چرا پنهانی؟ چرا هاشمی ثمره؟»
آیا قنبری ناچار می شود دوباره پرسش بالا را تکرار کند؟
منبع : سایت جمهوریت