سیده روشنک سیاسی
یازده سال از واقعه سیاسی دوم خرداد ۱۳۷۶ می گذرد، اتفاقی که از جهات زیادی به یک زلزله‌ی اجتماعی شباهت داشت. از ماهها قبل از خرداد ۷۶ جناح راست گرای کشور با بسیج همه امکانات رسمی و غیر رسمی خود مسیر قبضه قدرت اجرایی را هموار ساخته بود. چیدمان مهره های مجری انتخابات، اعلام حمایت های غریب به اتفاق مدیران و شخصیت های نام ‌و نشان دار کشور و آمادگی همه شبکه های در اختیار این جناح همچون روحانیت و سازمان های فرهنگی و سیاسی آنان جهت یک انتخاب شیرین و بی دردسر بود.
در این میان نیز به عنوان صدقه کاندیداتوری آقای سید محمد خاتمی را با پوزخند پذیرفتند چراکه خاتمی یک روحانی معمولی و همانند دهها وزیر گذشته صرفاً عنوان وزیر مستعفی فرهنگ و ارشاد اسلامی را یدک می کشید و تقریباً از یاد مردم عادی رفته بود. بنابراین از جانب وی کوچک ترین نگرانی نداشتند.
اما در سومین ماه بهار ۷۶ گردبادی بلند شد که ساعت به ساعت دامنه و سرعت آن گسترش می یافت و زمانی رسید که دیگر نه تخریب های سازمان یافته عصر عاشورا و نه حتی پر کردن صندوق های انتخاباتی در برخی از حوزه های اخذ رای توان رویارویی با امواج گسترده‌ی مردمی را نداشت و در شامگاه دوم خرداد همه چیز مقهور اراده ملت شده بود.
اگر کمی به قبل از خرداد ۷۶ برگردیم مشاهده می شود که حداقل چهار عامل مردم را آماده ساخته بود تا در هر فرصتی که بوی تغییر به مشام برسد به حرکت درآیند.
اولین عامل:‌ یکنواختی چهره ها در مناصب رسمی بود به نحوی که نزدیک به دو دهه تقریباً چهره های ثابت در موقعیت های مختلف قرار می گرفتند.
عامل دوم: نسل جوان و تمنیات  مقتضی به آنها بود، جوانانی که در صبحگاه پیروزی انقلاب اسلامی پا به عرصه حیات گذارده بودند هم اینک خواسته های خود را در اندیشه های موجود نمی دیدند.
سومین عامل: رفتار فرهنگی و سیاسی جناح راست بود که روز به روز از شعارهای مترقی انقلاب فاصله می گرفتند به نحوی که هم در تغییر از آزادی ها و هم در قرائت از جمهوریت با طیف وسیعی از بازماندگان فعال در تحقق انقلاب اسلامی فاصله گرفته بودند.
و بالاخره چهارمین عامل را می توان در شعارها در طرح دیدگاههای کاندیدای مقابلشان یعنی آقای خاتمی و حامیان وی برشمرد، چارچوب مطرح شده در اهداف برنامه های ایشان تکیه بر مدنیت، خرد جمعی و حفظ آزادی ها را نوید می داد.
مجموعه این عوامل چنانکه گفته شد محرک اصلی صاحبان اندیشه ‌، روشنفکران و عموم مردم شد تا یک بار دیگر با امید به تغییر از شرایط موجود به وضعیت بهتر به حرکت درآیند.
نهضت دوم خرداد هرچند دستاورد ملموس به لحاظ ایجاد تغییرات وسیع رسمی به همراه نیاورد اما از جهت شناسایی حقوق شهروندی و بالا بردن مطالبات آزادی خواهانه مردم نقش اساسی داشت و از این بابت می توان آن را حرکتی به جلو نامید.
دستاوردی که برای آن دهها صاحب قلم و فکر به زندان افتادند و روزنامه ها و روزنامه نگاران به توقف فعالیت کشیده شدند و صدها نفر به خاطر هماهنگی و تلاش در مسیر اصلاح طلبانه مشمول ردصلاحیت های نا
عادلانه گردیدند.
متاسفانه جناح راست از دوم خرداد تنها درس تغییر در چهره ها را آموخت. امید است که اصلاح طلبان درس انسجام و مقاومت را فراموش نکنند.