اصلاح طلبان در حاشیه، اصولگرایان در صحنه
فاطمه صابری
ائتلاف اصلاح طلبان گیلانی آن قدر عرصه را برای انتخابات مجلس هفتم در گیلان تنگ دید که از ارایه ی لیست انتخاباتی خودداری کرد. ماجرا از اینجا آغاز شد که ۲۹۲ نفر به منظور حضور در حوزهی انتخابیه گیلان از پانزدهم دی ماه با حضور در فرمانداری ها مدارک مربوط به ثبت نام در انتخابات مجلس هشتم را پر کردند و مرحلهی سرنوشت ساز گزینش و بررسی صلاحیت ها از سوی هیات های اجرایی آغاز شد. پیش از این اصلاح طلبان به ترتیب یک دست هیات های اجرایی انتقاداتی را وارد ساخته بودند. انتقاداتی که چند روز بعد روشن شد بی دلیل صورت گرفته بود؛ چون تعداد زیادی از کاندیداهای منتسب به اصلاح طلبان و تعداد زیادی از داوطلبان متسقل امکان گذشتن از “فیلتر” هیات های اجرایی را پیدا نکند.
این موضوع که اندک زمانی بعد روشن شد در سطح کشور در دستور کار هیات های اجرایی دیگر هم قرار گرفته بود با این توجیه که هنوز چیزی به پایان نرسیده و هم مرجع دیگر برای اعتراض داوطلبان وجود دارد به آینده ارجاع شد. هیات های نظارت، بعد هیات های عالی نظارت و سپس شورای نگهبان، تعدادی از اصلاح طلبان حتی ۲۴ ساعت قبل از برگزاری انتخابات در شورای نگهبان مشغول رایزنی برای اخذ تایید صلاحیت خود بودند.
این پیگیری ها در نهایت چیزی را عوض نکرد جز آنکه منجر به بازگشت یکی از داوطلبان دارای شانس به انتخابات با حکم شورای نگهبان شد، اسماعیل حاجی پور که سال ها در فرمانداری رشت به عنوان معاون فرماندار رشت و رییس و عضو هیئت رییسه شورای شهر رشت و شهردار چند شهر استان گیلان فعالیت کرده بود.
-معامله با خدا
این در حالی بود که اصلاح طلبان بسیاری از چهره های شاخص خود را از دست رفته می دیدند. احمد رمضانپور نرگسی، سکینه خاتمی، مهرداد لاهوتی، قاسم رمضانپور، غلامرضا هاتفی، اسلامدوست، گلشنی، رضا صالح جلالی، دکتر کامران احمدیان و اندکی بعدتر ایرج ندیمی و چند شخصیت فعال اصلاح طلب مانند سروش اکبرزاده هم با پیش بینی چنین وضعیتی عدم حضور در این انتخابات را انتخاب کرده بودند. بازگشت حاجی پور به عرصه انتخابات زیاد طول نکشید چون چند روز بعد از تایید صلاحیتش از سوی “شورای نگهبان” مجدداً از سوی “شورای نگهبان” ردصلاحیت شد.
“واقعاً نمی دانم چرا با من چنین برخوردی صورت گرفت” این جمله را حاجی پور می گوید که هنوز بر لزوم باقی ماندن در عرصه می گوید: وی در همین ارتباط به ردصلاحیت خود اشاره می کند و اینکه ۲۸ سال در این نظام حضور فعال داشته است. اما با گذشت چند هفته از انتخابات هنوز به نتیجه ای در مورد ردصلاحیت خود دست نیافته. او می گوید: من برای حضور در نظام جمهوری اسلامی ایران با خدا معامله کرده ام نه افراد دیگر.
حاجی پور که گفته می شد یکی از کاندیداهای دارای شانس مجلس از حوزهی رشت بود گلایه های خود را با یادآوری این نکته ادامه می دهد که حضور در ستادهای انتخاباتی هنگامی که در فرمانداری حضور داشت هیچگاه منجر به تضییع حق کسی نشده است. من همیشه معتقد بوده و هستم که آرای مردم مانند ناموس فرد است که یعنی باید به دقیق ترین سبک ممکن قبل و بعد از انتخابات از آن مراقبت شود اما متاسفانه برخوردی که آقایان انجام دادند اصلاً قشنگ و زیبنده نظام نبود.
این کاندیدای ردصلاحیت شده در پایان وعده می دهد که برای انتخابات مرحلهی دوم رشت برنامه ریزی گسترده ای خواهد داشت: من به شدت معتقد به کار تشکیلاتی هستم و با دوستان جلساتی برگزار خواهیم کرد تا در مرحلهی دوم انتخابات از چند کاندیدای فعلی حمایت کنیم و اصلاً من هیچگاه خانه نشینی را انتخاب نخواهم کرد چون مردم این را از من نمی پذیرند. مردمی که به شدت به من لطف داشته و دارند.
-حضور اصلاح طلبان در مرحلهی دوم انتخابات؟
اگر اصلاح طلبان بودند…
احمد رمض انپور یکی دیگر از کاندیداها هم این موضوع را دور از ذهن نمی داند. فردی که یکی دیگر از چهره های ردصلاحیت شدهی اصلاح طلبان در رشت است. نماینده مردم رشت در دوره های پنجم و ششم مجلس از برخوردهای غیرقانونی مجریان و ناظران انتخابات به شدت انتقاد می کند و می گوید: آقایان می گویند انتخابات رقابتی بوده، منصف باشید آیا اگر کاندیداهای ردصلاحیت شدهی اصلاح طلبان در شهرهای مختلف استان حضور داشتند بازهم شرایط این گونه بود؟ آیا مشارکت مردم رشت حدود ۴۰ درصد بود؟
رمضانپور از وجود تخلفات انتخاباتی مشهود از سوی برخی کاندیداها می گوید: اینکه عده ای حتی با وجود غیر رقابتی بودن انتخابات باز هم شانسی برای انتخاب از سوی مردم نیافتند و تعدادی به راههای غیرقانونی متوسل شدند.
رییس ائتلاف اصلاح طلبان گیلان از حاکم بودن نگاه خطی و جناحی گله کرده و ادامه می دهد: انتخابات چند دوره گذشته را نگاه کنید تا ببینید که که وجود چنین دیدگاهی چه بلایی بر سر مشارکت مردمی آورده است.
۱-مجریان و ناظران برگزاری انتخابات به دفعات از رقابتی بودن انتخابات در سراسر کشور گفتند، این در حالی است که رمضانپور می گوید: آقایان آمار و ارقام ارایه می کنند در حالیکه انتخابات فقط کمی نیست و ما به کیفیت توجه داریم. همانطور که مشاهده شد در اکثر حوزه ها داوطلبان زیادی حضور داشتند اما اکثراً از یک خط فکری بودند، آیا این نشان دهندهی رقابت در عرصهی انتخابات است؟
نمایندهی رشت در مجالس پنجم و ششم با تاکید بر اینکه “مدعی ام” به تشریح ماجرای ردصلاحیت می پردازد: من را به دلیل ماده ۲۸ قانون انتخابات یعنی عدم التزام عملی به اسلام و قانون اساسی و ولایت فقیه ردصلاحیت کردند در حالیکه این موارد همواره خط قرمزهای من بوده است.
وجود ۱۶۸ کاندیدا در استان گیلان که دارای ۱۱ حوزهی انتخابیه است به خودی خود نشان دهندهی فضای رقابتی بود اما نگاهی بی طرفانه آشکار می ساخت که اکثر این داوطلبان از یک خط فکری “اصولگرا” بودند. با این وجود ۳۲ کاندیدا در رشت، ۱۷ کاندیدا در لنگرود،۷ داوطلب در آستارا، ۲۰ نفر در آستانه اشرفیه، رودبار ۱۵ کاندیدا، تالش،رضوانشهر و ماسال ۱۴ نفر، صومه سرا ۹ نفر، فومن وشفت ۱۰ نفر، لاهیجان و سیاهکل ۱۴ نفر، ۵ نفر در بندر انزلی و در رودسر و املش هم ۲۲ کاندیدا، روز ۲۴ اسفند خود را در معرض قضاوت عموم قرار دادند. تعداد واجدان شرایط رای در استان گیلان بیش از یک میلیون و۵۰۰ هزار نفر است که طبق اعلام ستاد انتخابات استان ۹۴۶۹۲۰ نفر معادل ۶۲ درصد در انتخابات مجلس هفتم شرکت کردند.
-آستارا
بدین ترتیب در شهرستان آستارا از مجموع ۴۲۸۷۵ برگ آرای ماخوذه ۱۸۲۶۹ نفر نام فرهاد دلق پوش را بر روی برگه های رای قید کردند. گفتنی است که دلق پوش مورد حمایت حزب کارگزاران سازندگی در این شهر بود.
-آستانه
در آستانه اشرفیه هم ۴۸۶۷۹ نفر در انتخابات حضور یافتند که در نهایت هیچکدام از کاندیداها واجد شرایط اکثریت آرا نشده و رقابتی با حضور محمد حسین قربانی (۹۳۰۳ رای) و سید مهدی صادق هم با (۵۹۲۷ رای) به دور دوم کشیده شد. هیچکدام از این دو داوطلب در لیست گروههای سیاسی قرار نداشت اما گفته می شود که گرایش سیاسی قربانی اصولگرایانه و سید مهدی صادق مستقل است. همچنین این امکان وجود دارد که در مرحلهی دوم انتخابات ائتلاف اصلاح طلبان از سید مهدی صادق در این شهر حمایت کند.
-بندر انزلی
در بندر انزلی هم رقابت بسیار نزدیکی بین یکی از کاندیداها اصلاح طلب (حق شناس) و اصولگرا (خسته بند) وجود داشت. هرچند حق شناس به دلیل عدم ارایه لیست ائتلاف اصلاح طلبان مورد حمایت این طیف نبود اما نام خسته بند در لیست جبهه متحد اصولگرایان قرار گرفت و در میان حاشیه های فراوان این شهر ۵۴۰۳۱ نفر از واجدان شرایط بندر نشین به پای صندوق رای رفتند که در نهایت خسته بند توانست با ۲۴۵۵۷ رای به مجلس هشتم راه پیدا کند.
-رودبار
در شهرستان رودبار هم صمد مرعشی یکی از کاندیداهای اصولگرا موفق به راهیابی به مجلس هشتم با ۲۶۶۳۳ رای از مجموع ۶۳۵۰۵ شد.
-رودسر و املش
۱۰۷۰۳۴ هزار نفر از واجدان شرایط رای در شهرستان رودسر و املش با حضور در انتخابات برای دومین بار اسدا… عباسی، نماینده فعلی این شهر را انتخاب کردند. عباسی در لیست جبهه متحد اصولگرایان قرار داشت.
-صومعه سرا
در شهرستان صومعه سرا هم ۶۴۳۹۴ برگ رای شمارش شد تا سید کاظم دلخوش با ۲۰۱۲۱ رای مجدداً به مجلس هشتم راه پیدا کند. دلخوش هم در لیست جبهه متحد اصولگرایان قرار داشت.
-تالش، رضوانشهر و ماسال
بهمن محمد یاری هم با ۴۹۰۰۷ رای از مجموع ۵۳۷۹۱ رای برگ ماخوذه موفق شد به پارلمان هشتم راه پیدا کند. نام محمد یاری هم در لیست جبهه متحد اصولگرایان گیلان به چشم می خورد.
-شفت و فومن
در حوزهی شفت و فومن هم رقابت انتخاباتی نزدیک به هم بود که در نهایت علی میرزایی با ۴۴۰۵۶ رای از مجموع ۹۸۷۳۰ رای، نام خود را به عنوان نمایندهی این دو شهر ثبت کرد. کاندیدای مورد حمایت جبهه متحد اصولگرایان در فومن و شفت ناصر عاشوری، نمایندهی فعلی این دو شهرستان است. در مورد گرایش سیاسی میرزایی گفته می شود که وی نزدیک به اصلاح طلبان است.
-لاهیجان و سیاهکل
ساکنان لاهیجان و سیاهکل که تا آخرین روزهای تبلیغات انتخاباتی نام نماینده فعلی خود را در شمار ردصلاحیت شدگان مشاهده می کردند از میان کاندیداهای اصولگرا ناگزیر به انتخاب بودند که در نهایت قاسمی با ۲۱۵۵۲ رای از مجموع ۸۲۴۶۹ به عنوان نماینده این دو شهر معرفی شد.
- لنگرود
مهرداد لاهوتی در حالی موفق شد در شهرستان لنگرود اکثریت آرا ۲۴۱۷۲ رای از مجموع ۶۲۸۸۴ رای را به نام خود ثبت کند که تا چند روز قبل از انتخابات بر سر حضور یا عدم حضور در انتخابات چالش وجود داشت که در نهایت شورای نگهبان مجدداً صلاحیت وی را برای حضور در انتخابات مورد تایید قرار داد.
- رشت
اما حوزهی انتخابیه رشت که برای اولین بار اتفاقات جالب توجهی در آن رخ داد که یکی از آنها کشیده شدن انتخابات به محور کامل به دور دوم بود. تنها داوطلبی که شانس قرار گرفتن در لیست ائتلاف اصلاح طلبان را در مرکز استان داشت دکتر صادق زاده بود. هرچند که از احتمال حضور دکتر کیوان محمدی و مهندس ربانی در این لیست هم صحبت هایی مطرح شد، اما در نهایت ائتلاف اصلاح طلبان لیست نداد با این وجود نام دکتر صادق زاده و ربانی در لیست حزب کارگزاران سازندگی، اعتدال و توسعه و اعتماد ملی قرار داشت.
در شهرستان رشت حدود پانزده هزار واجد شرایط رای حضور داشت که ۲۰۰۸۷۵ نفر در انتخابات حضور پیدا کردند. معادل ۴۲ درصد در نهایت هیچکدام از ۳۱ داوطلب موفق به کسب حد و نصاب آرا نشدند و جبار کوچکی نژاد، کاندیدای مورد حمایت جبهه متحد اصولگرایان با ۴۸۴۱۶ رای اول، سید علی آقازاده دیگر داوطلب مورد حمایت همین جبهه با ۴۵۱۵۴ رای دوم، حسن تامینی با ۳۹۳۳۷ رای سوم، هاجر تحریری نیک صفت، نماینده اصولگرای فعلی رشت با ۲۷۸۵۸ رای چهارم، صادق زاده دیگر نماینده فعلی رشت با ۲۶۰۹۲ رای پنجم و علی نعیمی هم با ۲۵۳۷۵ رای به دور دوم راه پیدا کردند تا بار دیگر شاهد برگزاری انتخابات در مرکز استان گیلان به همراه شهرستان آستانه باشیم.
همانطور که پیشتر گفته شد این امکان وجود دارد که ائتلاف اصلاح طلبان در گیلان با توجه به اینکه انتخابات به دور دوم کشیده شده است با ارایه لیستی از چند داوطلب اعلام حمایت کند.
گفته می شود که ائتلاف اصلاح طلبان و شخصیت های فعال سیاسی در استان مشغول بررسی شرایط موجودند تا در صورت توافق از مهندس نعیمی، دکتر تامینی به همراه دکتر صادق زاده در رشت و مهدی صادق در آستانه حمایت کنند. این یعنی داستان برگزاری هشتمین دوره انتخابات شورای اسلامی در استان گیلان هنوز نیمه تمام است و در اردیبهشت ماه هم باید شاهد صف آرایی اصولگرایان با لیست کامل جبهه متحد اصولگرایان (آقازاده،کوچکی نژاد و تحریری نیک صفت) در مقابل نفرات برشمرده باشیم که در مورد گرایش سیاسی بعضی شان گفته می شود “حداقل اصولگرا” نیستند!
اینکه آیا اصلاح طلبان موفق خواهند شد در جلسات داخلی خود بر سر توافقات حداقلی تر بر سر معیارهای اصلاح طلبی توافق کند هنوز اطمینانی نیست اما به نظر می رسد که تصمیم گیران این طیف مشکلی با این موضوع نداشته باشند مگر آنکه این داوطلبان مخصوصاً تامینی و نعیمی که تا اینجای کار با عنوان “مستقل” در عرصه حضور داشتند حاضر به قرار گرفتن نامشان در لیست ائتلاف اصلاح طلبان نباشند! امری که به دلیل شرایط خاص کشور و تبعات حاصل از “اصلاح طلب” بودن دور از ذهن نیست.

